Omgekeerde integratie
Sterrenberg in Huis ter Heide, een instelling voor mensen met een geestelijke handicap, is een voorbeeld van ‘omgekeerde integratie’. Het is van oorsprong een klassieke zorginstelling in het bos, waar patiënten werden afgezonderd van de samenleving. Het afgelopen decennium was het beleid juist gericht op integratie in de samenleving. Dit bleek in de praktijk niet altijd te werken, en nu maakt het idee van ‘omgekeerde integratie’ opgang, waarbij ‘gewone’ mensen uit de samenleving gaan wonen in het bos, te midden van mensen met een verstandelijke beperking. De opdracht voor Sterrenberg was het bestaande complex uit te breiden met nieuwe woningen en zorggebouwen, die deels bestemd zijn voor de reguliere markt en deels voor de zorgvragers.
Nieuwe meesters in Sterrenberg
De bewoners van Sterrenberg zijn gevraagd om een interpretatie te maken van de Hollandse Meesters in het Rijksmuseum. De vrolijke schilderijen zijn gepresenteerd in een tentoonstelling in Galerie Weesperzijde maar nu te zien in een van de zorggebouwen om daarmee de akoestiek te verbeteren. De feestelijke opening van de tentoonstelling van de bewoners van Sterrenberg viel samen de heropening van het museum in Amsterdam. Er zijn sprankelende eigentijdse versies te zien van o.a. een schip in volle zee bij vliegende storm, bekend als ‘De windstoot’ van Willem van de Velde (II) en het ‘Portret van een meisje in het blauw van Johannes Cornelisz Verspronck en ‘Het Melkmeisje’ van Vermeer.
Stabiliteit en herkenbaarheid
Het plan bouwt voort op het oorspronkelijke stedenbouwkundige plan, waarin het gebied is ingedeeld in drie wijken. Het uitgangspunt was om binnen de wijken stabiliteit en herkenbaarheid te creëren. Er is naar gebouwtypen gezocht die los van de letterlijke context een gemoedelijke sfeer hadden en tegelijkertijd ook heel herkenbaar zouden zijn. De drie kleine wijken refereren aan herkenbare oerbeelden. Kleuren spelen daarbij voor elke wijk een belangrijke rol. Het deelgebied Overtuinen heeft een formele opzet met een monumentale as rond een centrale bloementuin. De woningen in deze wijk zijn van oranjerode baksteen en doen denken aan de architectuur van Frank Lloyd Wright. Daarnaast ligt het gebied Bosranden, een villawijkje met gebogen straten en vrijstaande woningen in het groen. Hier zijn alle huizen van paarse baksteen met zwarte dakpannen. Het gebied de Hoven heeft een omsloten structuur. Hier zie je geschakelde woningen rondom binnenhoven en is de kleur overwegend okergeel. In dit gedeelte bevinden zich ook het bestaande hoofdgebouw en een centraal plein met de specifieke zorggebouwen en een aantal collectieve functies, waaronder winkels. De zorggebouwen in elke wijk gaan bijna onzichtbaar op in de architectuur van de gewone huizen. Als je er rondloopt, is de omgekeerde integratie volledig.
