Gemeente Amsterdam heeft in haar Omgevingsvisie ruimte gemaakt voor een groei van de stad met 150.000 woningen en 200.000 arbeidsplaatsen. In de Omgevingsvisie wordt aandacht besteed aan de groei van de stad, met plannen voor 150.000 nieuwe woningen en 200.000 arbeidsplaatsen. Deze groei zal voornamelijk plaatsvinden door de transformatie van bedrijfs- en industriegebieden en de verdichting van naoorlogse wijken. In 2023 werkt de afdeling Ruimte & Duurzaamheid aan ontwerpend onderzoek om te zien welke ruimte er zit in bestaande wijken en hoe verdichting de kwaliteit van de stad kan verbeteren. Common Affairs is gevraagd om de kansen en randvoorwaarden voor verdichting in dit gebied in beeld te brengen.
Verdichting in de Omgevingsvisie
In de Omgevingsvisie is het toevoegen van woningen aan de bestaande stad een belangrijk doel. Echter, Common Affairs benadrukt dat het toevoegen van woningen in bestaande wijken geen doel op zich mag zijn. Er is momenteel weinig vertrouwen in de overheid bij veel bewoners, die de lasten van verdichting ervaren zonder de voordelen te zien. Dit leidt tot onvrede, zoals geuit door ‘Red Amsterdam Noord’. Het is essentieel dat verdichting niet alleen inkomsten genereert, maar dat deze inkomsten ook worden geïnvesteerd in de wijken zelf. Dit kan de basis vormen voor draagvlak onder de bestaande bewoners.
Interactieve Hittekaartanalyse
Om grip te krijgen op de verdichtingsmogelijkheden in Amsterdam-Noord, heeft Common Affairs een interactieve hittekaartanalyse uitgevoerd. Deze analyse omvatte het verzamelen van openbare gegevens over het gebied en het categoriseren van deze gegevens in drie groepen: locaties met verdichtingspotentieel, locaties met beperkingen en locaties met sociale uitdagingen. Door deze gegevens in kaartlagen te combineren, werd een interactieve hittekaart gecreëerd die de verdichtingsmogelijkheden, beperkingen en sociale problemen in het gebied visualiseerde. Deze hittekaarten dienden als gespreksinstrument om discussies te voeren met experts en belanghebbenden.
Verdichtingstypologieën
Om kwantitatief inzicht te krijgen in verschillende verdichtingsvormen, ontwikkelde Common Affairs generieke verdichtingstypologieën die passen bij de stedenbouwkundige structuur van naoorlogs Amsterdam-Noord. Deze typologieën varieerden van renovatie tot sloop-nieuwbouw en van lage tot hoge dichtheid. Elke typologie werd gekenmerkt door kwantitatieve gegevens zoals vloeroppervlak, programma en aantal woningen.
Interactieve Scenario Generator
Om verdichtingsscenario’s te ontwikkelen, bouwde Common Affairs een interactieve scenario generator. Deze tool combineerde locatiegegevens uit de analysefase met verdichtingstypologieën om bottom-up scenario’s te genereren voor de herontwikkeling van het gebied. De scenario generator maakte het mogelijk om de gewenste milieukenmerken, locaties en schaalfactor voor verdichting in te voeren, resulterend in een integrale herontwikkeling van het gebied.
Drie scenario’s als voorbeeld
Hoewel er geen concreet stedenbouwkundig plan is gemaakt, heeft Common Affairs drie verdichtingsscenario’s doorgerekend: ‘Bouwen voor Noord’, ‘Omgevingsvisie 2050’, en ‘De Noordas’. Deze scenario’s varieerden in de mate van verdichting en benadrukten zowel de uitdagingen als de kansen voor het gebied.
Conclusie
Common Affairs heeft de scenario generator ontwikkeld als een bottom-up benadering om complexe gebiedsontwikkelingen aan te pakken in samenwerking met experts en belanghebbenden. Deze aanpak stelt hen in staat om samen te bepalen waar, hoe en op welke schaal verdichting kan plaatsvinden en hoe verdichting kan bijdragen aan de kwaliteit van de buurt. Het doel is om concrete antwoorden te bieden op de vraag “wat heb ik eraan?” die veel bewoners in bestaande wijken terecht stellen.
